Bilgi Havuzu

Kıdem tazminatına hangi hâllerde hak kazanılır?

Kıdem tazminatı her iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenmez. Hakkın doğması için hem çalışma süresine hem de sözleşmenin sona erme biçimine ilişkin koşulların gerçekleşmesi gerekir.

Temel koşul: en az bir yıl

İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması şarttır. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.

Hak kazandıran hâller

  • İşverenin sözleşmeyi, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları dışındaki bir nedenle feshetmesi
  • İşçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi: ücretin veya fazla çalışma karşılığının ödenmemesi, sigorta primlerinin eksik yatırılması, psikolojik taciz ve sağlık sebepleri bu kapsamdadır
  • Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma
  • Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla ayrılma
  • Yaş dışındaki emeklilik koşullarını, yani sigortalılık süresi ve prim gün sayısını tamamlayarak kendi isteğiyle ayrılma
  • Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
  • İşçinin ölümü; bu durumda tazminat mirasçılara ödenir

Hak kazanılmayan hâller

Haklı bir nedene dayanmadan istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle yaptığı haklı fesihte de tazminat ödenmez. İstifa dilekçesinin işveren baskısıyla alındığı iddiası ispatlanabilirse sonuç değişir.

Nasıl hesaplanır?

Her tam çalışma yılı için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında tazminat ödenir; bir yıldan artan süreler oranlanarak hesaba katılır. Giydirilmiş ücrete yol, yemek ve düzenli ikramiye gibi süreklilik gösteren ödemeler dâhildir. Bir yıl için ödenecek tutar, fesih tarihinde geçerli olan tavanı aşamaz ve tazminattan yalnızca damga vergisi kesilir.

Süre ve usul

Kıdem tazminatı alacağı beş yıllık zamanaşımına tabidir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Geç ödenen tazminata, fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. İşten ayrılırken imzalatılan ibranamenin geçerli olması için sözleşmenin sona ermesinden en az bir ay sonra düzenlenmesi ve ödemenin banka aracılığıyla yapılması gerekir; bu koşulları taşımayan ibranameler işçinin dava hakkını ortadan kaldırmaz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin