Belirsiz süreli iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, bunu karşı tarafa önceden bildirmek zorundadır. Bu kurala uymayan taraf ihbar tazminatı öder; yükümlülük yalnızca işveren için değil, işçi için de geçerlidir.
Bildirim süreleri
İş Kanunu'nun 17. maddesine göre sözleşme, bildirimin karşı tarafa yapılmasından başlayarak;
- işi altı aydan az sürmüş işçi için iki hafta,
- altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş işçi için dört hafta,
- bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş işçi için altı hafta,
- üç yıldan fazla sürmüş işçi için sekiz hafta
sonra sona erer. Bu süreler asgaridir ve sözleşmeyle artırılabilir.
Tazminat ne zaman doğar?
Bildirim süresine uymadan sözleşmeyi fesheden taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi derhal sona erdirebilir.
İhbar tazminatının doğmadığı hâller
- Sözleşmeyi haklı nedenle fesheden taraf ihbar tazminatı ödemez. Ancak haklı nedenle fesheden işçi de ihbar tazminatı isteyemez; çünkü sözleşmeyi sona erdiren kendisidir.
- Emeklilik, askerlik veya evlilik nedeniyle ayrılan işçi kıdem tazminatı alır, ihbar tazminatı alamaz.
- Belirli süreli sözleşmelerde ve deneme süresi içindeki fesihlerde ihbar tazminatı söz konusu olmaz.
- Tarafların anlaşarak sözleşmeyi sona erdirdiği durumlarda da ihbar tazminatı kendiliğinden doğmaz.
İş arama izni
Bildirim süresi içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için çalışma saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan günde en az iki saat iş arama izni vermek zorundadır. İşçi bu izinleri birleştirerek toplu kullanabilir. İzin kullandırılmazsa bu sürenin ücreti zamlı olarak ödenir.
Hesaplama
İhbar tazminatı, işçinin son giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır; yol, yemek ve düzenli ikramiye gibi süreklilik gösteren ödemeler hesaba katılır. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; tavan uygulanmaz.
Süre ve usul
İhbar tazminatı alacağı beş yıllık zamanaşımına tabidir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İş güvencesi kapsamında olmayan işçinin sözleşmesi, fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilmişse bildirim süresinin üç katı tutarında ayrıca kötü niyet tazminatı istenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin