Bilgi Havuzu

Fazla mesai ücreti nasıl ispatlanır ve talep edilir?

Fazla mesai alacağı, işçilik davalarında en sık ileri sürülen ve ispatı en çok tartışılan taleptir. Alacağın varlığı kadar, hangi delillerle ortaya konulacağı da sonucu belirler.

Fazla çalışma nedir?

İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en çok kırk beş saattir. Bu süreyi aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve her bir saati için normal saat ücreti yüzde elli artırılarak ödenir. Haftalık süre sözleşmeyle kırk beş saatin altında belirlenmişse, bu süre ile kırk beş saat arasındaki çalışmalar fazla sürelerle çalışma sayılır ve yüzde yirmi beş zamlı ödenir.

  • Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.
  • Günlük çalışma süresi on bir saati aşamaz; bu sınırı aşan çalışma, haftalık süre dolmasa da fazla çalışmadır.
  • Fazla çalışma yılda iki yüz yetmiş saati geçemez ve işçinin onayı alınmalıdır.
  • İşçi isterse zamlı ücret yerine serbest zaman kullanabilir.

İspat nasıl yapılır?

Fazla çalışma yaptığını ispat yükü işçidedir. İşyeri giriş ve çıkış kayıtları, puantaj cetvelleri, vardiya çizelgeleri, yazışmalar ve tanık beyanları delil olarak kullanılır.

İşçinin imzasını taşıyan bordroda fazla çalışma ücreti gösterilmişse ve işçi bordroyu çekince koymadan imzalamışsa, bordroda görünenden daha fazla çalıştığını ancak yazılı belgeyle ispatlayabilir. Bordro imzasızsa veya ücret banka aracılığıyla ödenip bordroda fazla çalışma gösterilmemişse tanıkla ispat mümkündür. Fazla çalışmanın tanık beyanlarına dayanılarak hesaplandığı davalarda yargı, hastalık ve izin gibi çalışılmayan günleri gözeterek hesaplanan tutardan uygun bir indirim yapmaktadır.

Ücrete dâhil kaydı

İş sözleşmesinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dâhil olduğu kararlaştırılabilir. Bu kayıt, yıllık iki yüz yetmiş saate kadar olan çalışmalar bakımından geçerlidir; bunu aşan kısmın ücreti ayrıca ödenmelidir. Çalışma saatlerini kendisi belirleyen üst düzey yöneticiler kural olarak fazla çalışma ücreti isteyemez.

Süre ve sonuçları

Fazla çalışma ücreti beş yıllık zamanaşımına tabidir ve süre her ayın ücreti için ayrı işler. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Fazla çalışma ücretinin ödenmemesi işçiye sözleşmeyi haklı nedenle feshetme imkânı verir; bu durumda işçi kıdem tazminatına da hak kazanır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin