Bilgi Havuzu

İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı

İstifa eden işçi kural olarak kıdem tazminatı alamaz. Ancak işçi, kanunda sayılan haklı nedenlerden birine dayanarak sözleşmeyi feshederse durum değişir.

Haklı fesih sebepleri

İş Kanunu'nun 24. maddesi üç grup sebep öngörür:

  • Sağlık sebepleri: İşin, işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması; işverenin ya da başka bir işçinin bulaşıcı veya işçinin işiyle bağdaşmayan bir hastalığa tutulması.
  • Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller: İşverenin işçiyi çalışma koşulları hakkında yanıltması, şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemesi, cinsel tacizde bulunması, sataşması veya tehdit etmesi; ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun biçimde hesaplanmaması ya da ödenmemesi; çalışma koşullarının uygulanmaması.
  • Zorlayıcı sebepler: İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması.

Uygulamada en sık dayanılan sebepler

  • Ücretin, fazla çalışma veya genel tatil ücretinin ödenmemesi ya da eksik ödenmesi
  • Sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması veya hiç yatırılmaması
  • Yıllık izinlerin kullandırılmaması
  • Psikolojik taciz
  • İşçinin yazılı onayı alınmadan çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapılması

Süre

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih hakkı, olayın öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü içinde ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (m. 26). Ücretin ödenmemesi veya primlerin eksik yatırılması gibi süregelen aykırılıklarda, aykırılık devam ettiği sürece bu süre işlemeye başlamaz.

Sonuçları

  • İşçi, en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır.
  • Sözleşmeyi kendisi feshettiği için ihbar tazminatı isteyemez.
  • Kullanmadığı yıllık izinlerin ücretini ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.
  • Koşulları varsa işsizlik ödeneğinden yararlanabilir.

Fesih nasıl yapılmalı?

Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve fesih sebebinin açıkça belirtilmesi, sonradan ispat bakımından önem taşır. Noter aracılığıyla gönderilen ihtarname en güvenli yoldur. Dilekçeye yalnızca “istifa ediyorum” yazılması, sonradan haklı nedenin ileri sürülmesini güçleştirir. İşçi, fesihte bildirdiği sebeple bağlıdır; bu nedenle bildirimden önce sebebi destekleyen bordro, hizmet dökümü ve yazışmaların toplanması önerilir.

Ücretin gecikmesi hâlinde diğer imkân

Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, sözleşmeyi feshetmeden iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle sözleşmesi feshedilemez.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin