İş kazası geçiren işçi iki ayrı kaynaktan hak elde eder: Sosyal Güvenlik Kurumunun sağladığı yardımlar ve kusuru bulunan işverene karşı açılacak tazminat davası.
Hangi olaylar iş kazasıdır?
5510 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren şu olaylar iş kazasıdır:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelen olaylar
- Görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilme nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen olaylar
- Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda meydana gelen olaylar
- İşverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen olaylar
Bildirim
İşveren, iş kazasını o yerdeki kolluk kuvvetlerine derhal ve Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmamışsa işçi veya yakınları Kuruma başvurarak olayın iş kazası olarak tespitini isteyebilir; Kurum olayı iş kazası saymazsa tespit davası açılır.
Kurumun sağladığı haklar
- İstirahatli olunan süre için geçici iş göremezlik ödeneği
- Meslekte kazanma gücünün en az yüzde on oranında azaldığının tespiti hâlinde sürekli iş göremezlik geliri
- Ölüm hâlinde hak sahiplerine ölüm geliri ve cenaze ödeneği
İşverene karşı tazminat
İşveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırılık nedeniyle gerçekleşen kazalarda işçi;
- çalışma gücü kaybından doğan maddi tazminatı,
- tedavi ve bakıcı giderlerini,
- manevi tazminatı
isteyebilir. Ölüm hâlinde yakınları destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edebilir. Tazminat hesabında kusur oranları, maluliyet derecesi, işçinin yaşı ve ücreti esas alınır; Kurumca bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri hesaplanan tazminattan düşülür. İşçinin kendi kusuru varsa tazminattan indirim yapılır.
Süre ve usul
İş kazasından doğan tazminat davaları on yıllık zamanaşımına tabidir. Bu davalar için dava açmadan önce arabulucuya başvuru zorunlu değildir. Görevli mahkeme iş mahkemesidir.
Kazadan sonra
Kaza tutanağı, tanık bilgileri, hastane kayıtları ve işyerindeki eğitim ve ekipman teslim belgeleri gecikmeden temin edilmelidir. İşverenle yapılan ve hakların tümünden vazgeçildiğini içeren anlaşmalar, ödenen tutar gerçek zarara göre açıkça düşükse yargı tarafından geçerli sayılmamakta, ödenen tutar yalnızca makbuz olarak değerlendirilmektedir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin