Bilgi Havuzu

Hamile işçinin hakları: Doğum izni, süt izni ve işten çıkarılma

Gebelik ve doğum dönemi, kadın işçiler için hem sağlık hem de iş güvencesi açısından özel korumanın gerektiği bir süreçtir. İş Kanunu ve sosyal güvenlik mevzuatı bu dönemde işçiye çeşitli haklar tanır; bu haklar 2026 yılında önemli ölçüde genişletilmiştir.

Gebelik süresince

Hamile işçiye gebelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Doktor raporuyla gerek görülürse işçi, sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır ve bu nedenle ücretinde indirim yapılamaz. Gebe işçiler gece çalıştırılmaz.

Doğum izni

1 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren düzenlemeyle doğum sonrası izin sekiz haftadan on altı haftaya çıkarılmıştır. Böylece tekil gebelikte doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı olmak üzere toplam yirmi dört hafta; çoğul gebelikte ise doğumdan önce on, doğumdan sonra on altı hafta izin kullanılır. Sağlık durumu uygunsa ve doktor onaylarsa işçi doğumdan önceki üç haftaya kadar çalışabilir; çalıştığı süre doğum sonrası izne eklenir.

Analık ödeneği

Doğum izni süresince işçiye işveren tarafından ücret ödenmez; bunun yerine sosyal güvenlik kurumu tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Bunun için doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün prim bildirilmiş olması gerekir.

Doğumdan sonra

  • İsteyen işçiye doğum sonrası iznin bitiminden itibaren altı aya kadar ücretsiz izin verilir.
  • Çocuk bir yaşına gelinceye kadar işçiye günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir; bu süre çalışma süresinden sayılır.
  • Kanunda belirtilen koşullarda doğum sonrası yarım çalışma ve kısmi süreli çalışma hakları da bulunmaktadır.
  • Eşi doğum yapan işçiye on gün ücretli babalık izni verilir.

Hamilelik nedeniyle işten çıkarılma

Hamilelik ve doğum, geçerli fesih nedeni değildir. İş güvencesi kapsamındaki işçi işe iade davası açabilir. Ayrıca işçi, ayrımcılık yasağına aykırılık nedeniyle dört aya kadar ücreti tutarında ayrımcılık tazminatı ile diğer haklarını isteyebilir. Fesihten sonra ortaya çıkan gebelik bilgisi de işverenin kötü niyetini değerlendirmede dikkate alınabilir.

Öneri

Gebelik durumu işverene yazılı olarak bildirilmeli, doktor raporları ve izin talepleri belgelenmelidir. Herhangi bir baskı veya fesih tehdidi hâlinde yazışmalar saklanmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin