Bilgi Havuzu

İşçilik alacaklarında zamanaşımı: Hangi alacak ne zaman düşer?

İş ilişkisi sona erdikten sonra hak arama konusunda çoğu işçi "nasılsa geç değildir" diye düşünür. Oysa işçilik alacaklarının her biri zamanaşımına tabidir ve süresi geçen alacak, işveren bu savunmayı yaptığında artık mahkeme yoluyla tahsil edilemez.

Beş yıllık süre

2017'de yapılan değişiklikle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti ve ayrımcılık tazminatı için zamanaşımı süresi beş yıl olarak belirlendi. Ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleri de beş yıllık zamanaşımına tabidir.

Süre ne zaman başlar?

  • Kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti gibi fesihle doğan alacaklarda süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlar.
  • Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretleri gibi dönemsel alacaklarda ise her ayın alacağı için süre, o ücretin muaccel olduğu, yani ödenmesi gereken tarihten ayrı ayrı başlar. Bu nedenle uzun süre çalışan bir işçi, fazla mesai alacağının yalnızca son beş yıllık kısmını isteyebilir.

Arabuluculuğun etkisi

Dava açmadan önce zorunlu olan arabuluculuk başvurusundan, son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur. Arabuluculuk görüşmeleri sona erdikten sonra kalan sürenin hesabı dikkatle yapılmalıdır.

İşe iade davasındaki farklı süreler

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu süre zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir; geçirildiğinde işe iade talebi tamamen kaybolur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır.

Zamanaşımı nasıl kesilir?

Dava açılması, icra takibi başlatılması ve işverenin borcu yazılı olarak kabul etmesi zamanaşımını keser; kesilen süre yeniden işlemeye başlar. Belirsiz alacak davası olarak açılan davada sonradan yapılan artırım için de zamanaşımı savunması değerlendirilebileceğinden, dava stratejisi baştan doğru kurulmalıdır.

Öneri

İş ilişkisi sona erdiğinde bordrolar, banka kayıtları, giriş-çıkış kayıtları ve yazışmalar hemen toplanmalı; özellikle dönemsel alacaklarda her geçen ayın bir aylık alacağın düşmesi anlamına geldiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin