Güvenlik, temizlik, yemek veya bakım hizmetlerinde çalışan pek çok işçi, hizmeti aldığı şirketin değil, o şirkete hizmet veren bir alt işverenin (taşeron firmanın) bordrosunda görünür. Bu işçilerin ücret ve tazminat alacakları için kimin sorumlu olduğu, uygulamada en çok merak edilen konulardandır.
Alt işveren ilişkisi ne zaman kurulur?
İş Kanunu'na göre bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştıran işveren, alt işverendir. Asıl işin bölünerek alt işverenlere verilmesi ancak bu sınırlı koşullarda mümkündür.
Asıl işverenin sorumluluğu
Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak İş Kanunu'ndan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumludur. İşçi, ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklarını hem alt işverenden hem de asıl işverenden isteyebilir.
Muvazaa
Alt işveren ilişkisi kanundaki koşullara aykırı kurulmuşsa veya asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak haklarının kısıtlanması amaçlanmışsa ilişki muvazaalı sayılır. Bu durumda alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi kabul edilir ve onun işçilerinin haklarından yararlanır.
Alt işveren değişince kıdem
Aynı işyerinde, değişen alt işverenler yanında kesintisiz çalışan işçinin kıdemi, işyerinde çalışmaya başladığı tarihten itibaren hesaplanır. Her alt işveren, kendi döneminden; asıl işveren ise tüm dönemden sorumludur.
Kamu işyerleri
Kamu kurumlarında alt işveren yanında çalışan işçilerin büyük bölümü 2018 yılında sürekli işçi kadrosuna geçirilmiştir. Bu geçişten önceki dönemlere ilişkin alacaklarda sorumluluk ve zamanaşımı ayrıca değerlendirilmelidir.
Öneri
Alt işveren işçisi, bordrolarını, işyeri giriş kartlarını ve asıl işverenle kurulan sözleşmeye ilişkin bilgileri saklamalıdır. Dava açılırken hem alt işverenin hem asıl işverenin davalı gösterilmesi, alacağın tahsilini güvence altına alır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin