Bilgi Havuzu

Vasiyetname türleri ve vasiyetnamenin iptali

Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl dağıtılacağını belirlediği tek taraflı bir işlemdir. Şekil kurallarına uyulmaması, vasiyetnamenin iptaline yol açar.

Kim vasiyetname yapabilir?

Ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş herkes vasiyetname yapabilir. Vasiyetname bizzat yapılır; temsilci aracılığıyla düzenlenemez.

Vasiyetname türleri

  • Resmî vasiyetname: İki tanığın katılımıyla sulh hâkimi, noter veya kanunla yetki verilmiş diğer görevliler tarafından düzenlenir. Uygulamada en güvenli türdür.
  • El yazılı vasiyetname: Yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar vasiyetçinin el yazısıyla yazılmalı ve imzalanmalıdır. Bilgisayarda yazılıp imzalanan metin geçersizdir. Saklanmak üzere notere veya sulh hâkimine bırakılabilir.
  • Sözlü vasiyetname: Yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi veya savaş gibi olağanüstü durumlarda, diğer yollarla vasiyetname yapılamıyorsa iki tanığa beyan yoluyla yapılır. Diğer yollarla vasiyetname yapma imkânı doğduktan bir ay sonra hükümsüz kalır.

Vasiyetnameyle neler yapılabilir?

Mirasçı atanabilir, belirli bir mal veya para bir kişiye bırakılabilir, vakıf kurulabilir, vasiyeti yerine getirme görevlisi atanabilir ve paylaştırma kuralları konulabilir. Bu tasarruflar saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ihlal edemez. Vasiyetçi, vasiyetnamesini dilediği zaman yeni bir vasiyetname yaparak veya yok ederek geri alabilir.

Vasiyetnamenin açılması

Ölümden sonra ele geçen vasiyetnamenin, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın sulh hâkimine teslim edilmesi zorunludur. Hâkim vasiyetnameyi açar ve ilgililere tebliğ eder.

İptal sebepleri

Türk Medeni Kanunu'nun 557. maddesine göre şu hâllerde iptal davası açılabilir:

  • Vasiyetçinin tasarruf ehliyetinin bulunmaması
  • Vasiyetnamenin yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmış olması
  • İçeriğinin, bağlandığı koşulların veya yüklemelerin hukuka ya da ahlaka aykırı olması
  • Kanunda öngörülen şekle uyulmaması

Süre

İptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Her hâlde vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren iyi niyetli davalılara karşı on yıl, iyi niyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle dava hakkı düşer. İptal sebebi, savunma yoluyla her zaman ileri sürülebilir.

İptal ile tenkis farkı

Vasiyetname şeklen geçerli olsa bile saklı payı ihlal ediyorsa tenkis davası açılır. Tenkis, tasarrufu tümüyle ortadan kaldırmaz; yalnızca saklı payı aşan kısmı indirir. Uygulamada iptal talebiyle birlikte, bu talebin reddedilmesi ihtimaline karşı tenkis de istenir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin