Bilgi Havuzu

Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) nasıl alınır?

Ölen kişinin banka hesaplarına, taşınmazlarına ve araçlarına ilişkin işlemlerin yapılabilmesi için mirasçıların kimler olduğunu gösteren resmî bir belge gerekir. Bu belge mirasçılık belgesidir.

Nereden alınır?

  • Noter: Mirasçılardan her biri herhangi bir notere başvurarak belge alabilir. Noter, nüfus kayıtlarına göre düzenleme yapar. Kayıtların mirasçıları belirlemeye yeterli olmadığı, yabancılık unsuru bulunduğu veya bir vasiyetnamenin söz konusu olduğu durumlarda noter belge düzenleyemez.
  • Sulh hukuk mahkemesi: Noterin belge veremediği durumlarda veya mirasçıların tercihi hâlinde mahkemeye başvurulur. Yetkili mahkeme kural olarak mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi olmakla birlikte, uygulamada mirasçıların bulunduğu yer mahkemesinden de belge alınabilmektedir.

Başvuru için mirasçılardan birinin talebi yeterlidir; diğer mirasçıların onayı aranmaz.

Belgede neler yer alır?

Belgede mirasbırakanın kimliği, ölüm tarihi, mirasçıların kimler olduğu ve her birinin miras payı gösterilir. Belge, terekede hangi malların bulunduğunu göstermez; malvarlığının tespiti ayrıca yapılır.

Hukuki niteliği ve iptali

Mirasçılık belgesi, aksi ispat edilinceye kadar geçerli bir karine oluşturur; kesin hüküm niteliği taşımaz. Belgenin gerçeğe aykırı olduğunu ileri süren kişi, herhangi bir süreye bağlı olmaksızın iptal davası açarak yeni bir belge verilmesini isteyebilir. Nüfus kaydındaki bir yanlışlık nedeniyle belgede hata varsa önce kaydın düzeltilmesi gerekir.

Belgeyle yapılan işlemler

  • Taşınmazların tapuda mirasçılar adına intikali
  • Banka hesaplarının ve yatırım hesaplarının mirasçılara ödenmesi
  • Araçların mirasçılar adına tescili
  • Mirasbırakanın alacaklarının takibi ve açılmış davalara devam edilmesi

Bankalar ve tapu müdürlükleri, veraset ve intikal vergisi yönünden ilişiğin kesildiğine dair vergi dairesi yazısını da isteyebilir.

Veraset ve intikal vergisi

Miras yoluyla edinilen mallar için veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi gerekir. Ölümün Türkiye'de gerçekleşmesi ve mirasçıların Türkiye'de bulunması hâlinde beyanname, ölüm tarihini izleyen dört ay içinde verilir. Her yıl belirlenen istisna tutarının altındaki intikaller vergiye tabi değildir; ancak beyan yükümlülüğü ayrıca değerlendirilmelidir.

Mirasın reddiyle ilişkisi

Mirasçılık belgesi almak mirasın kabul edildiği anlamına gelmez. Ancak belgeye dayanarak tereke mallarını devralmak veya bankadan para çekmek mirası sahiplenme sayılabilir ve ret hakkını ortadan kaldırabilir. Borç durumu belirsizse belgeyle işlem yapılmadan önce üç aylık ret süresi dikkate alınmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin