Bilgi Havuzu

Mirasın paylaşılması: sözleşme ve dava yolu

Birden çok mirasçı varsa, miras paylaşılıncaya kadar hiçbir mirasçı tereke malları üzerinde tek başına tasarrufta bulunamaz. Paylaşma, anlaşmayla veya mahkeme kararıyla gerçekleşir.

Elbirliği mülkiyeti

Mirasın açılmasıyla mirasçılar arasında bir miras ortaklığı oluşur. Mirasçılar tereke mallarına elbirliğiyle maliktir; belirlenmiş payları yoktur ve tasarruflar için tüm mirasçıların katılımı gerekir. Mirasçılardan her biri, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir; böylece her mirasçı kendi payı üzerinde tek başına işlem yapabilir.

Paylaşma sözleşmesi

Mirasçılardan her biri, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Mirasçılar paylaşmanın nasıl yapılacağını serbestçe kararlaştırabilir.

  • Paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır (TMK m. 676). Terekede taşınmaz bulunsa bile adi yazılı sözleşme yeterlidir; noterde düzenleme zorunlu değildir.
  • Sözleşmeye bütün mirasçıların katılması gerekir.
  • Taşınır malların fiilen paylaştırılıp teslim edilmesi de mirasçıları bağlar.

Miras payının devri

Mirasçılar arasında miras payının devrine ilişkin sözleşme yazılı şekilde yapılır. Bir mirasçının payını üçüncü bir kişiye devretmesi ise noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır; bu durumda üçüncü kişi paylaşmaya katılamaz, yalnızca paylaşma sonunda devreden mirasçıya düşen payın kendisine verilmesini isteyebilir.

Paylaşma davası

Anlaşma sağlanamazsa her mirasçı sulh hukuk mahkemesinde terekenin paylaşılmasını dava edebilir. Mahkeme, tereke mallarını değerleri oranında mirasçılara dağıtmaya çalışır. Değerinde önemli azalma olmadan bölünemeyen mallar mirasçılardan birine verilir ve diğerlerine denkleştirme bedeli ödenir; bu da mümkün değilse mal satılarak bedeli paylaştırılır.

Sağ kalan eşin konut hakkı

Tereke malları arasında eşlerin birlikte yaşadığı konut veya ev eşyası varsa sağ kalan eş, bunlar üzerinde miras hakkına mahsuben mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir (m. 652). Haklı sebeplerin varlığı hâlinde mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınabilir.

Borçlardan sorumluluk

Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur. Paylaşmadan sonra da bu sorumluluk, kural olarak paylaşmanın yapıldığı veya borcun muaccel olduğu tarihten itibaren beş yıl süreyle devam eder. Bu nedenle paylaşma sözleşmesinde borçların kimin tarafından ödeneceğinin de kararlaştırılması gerekir.

Uygulama notu

Paylaşmadan önce terekenin dökümü çıkarılmalı; taşınmazlar, banka hesapları, araçlar, alacaklar ve borçlar belirlenmelidir. Mirasçılardan birinin sağlığında mirasbırakandan aldığı kazandırmalar ve tereke mallarını tek başına kullanan mirasçının durumu da paylaşmada hesaba katılır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin