Eşini kaybeden kişinin en büyük kaygılarından biri, yıllarca birlikte yaşadığı evde kalmaya devam edip edemeyeceğidir. Mirasçılar arasında paylaşım yapılırken, özellikle ev diğer mirasçıların da payına düştüğünde bu kaygı somut bir uyuşmazlığa dönüşebilir. Türk Medeni Kanunu sağ kalan eşi bu konuda özel olarak korur.
İlk adım: Mal rejiminin tasfiyesi
Eşin ölümüyle önce mal rejimi sona erer. Edinilmiş mallara katılma rejiminde sağ kalan eş, ölen eşin evlilik süresince edindiği malların artık değerinin yarısı üzerinde katılma alacağına sahiptir. Bu alacak mirastan önce ayrılır; mirasa giren tereke, bu tasfiyeden sonra kalan değerdir.
Miras payı
Sağ kalan eş, mal rejiminin tasfiyesinden sonra kalan terekeden ayrıca miras payı alır. Bu pay, ölenin altsoyu ile birlikte mirasçı olunduğunda mirasın dörtte biri, anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olunduğunda yarısı, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikte dörtte üçü; bunlar yoksa mirasın tamamıdır.
Aile konutu üzerinde mülkiyet talebi
Paylaşımda sağ kalan eş, ölen eşle birlikte yaşadığı ve ölen eşe ait olan konut ile ev eşyası üzerinde, kendisine miras payına mahsup edilmek suretiyle mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir. Miras payı yeterli değilse, aradaki farkı ödeyerek konutun mülkiyetini alabilir.
İntifa veya oturma hakkı
Haklı sebeplerin varlığı hâlinde, sağ kalan eşin veya ölenin yasal mirasçısı olan altsoyunun istemi üzerine mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınabilir. Örneğin ölen eşin önceki evliliğinden çocuklarının da konut üzerinde haklı menfaati bulunuyorsa, mahkeme eşe ömür boyu oturma hakkı tanıyarak mülkiyeti diğer mirasçılara bırakabilir.
Mal rejimi tasfiyesinde de aynı koruma
Sağ kalan eş, katılma alacağına mahsuben de aile konutu üzerinde intifa veya oturma hakkı tanınmasını, haklı sebep varsa mülkiyetin kendisine verilmesini isteyebilir.
İşyeri ve meslek
Mirasbırakanın meslek veya sanatını icra ettiği ve altsoyundan birinin aynı mesleği sürdürmek için ihtiyaç duyduğu bölümler bu korumanın kapsamı dışında kalır; aile konutu niteliğindeki bölüm için talep hakkı ise devam eder.
Öneri
Paylaşım görüşmeleri başlamadan önce mal rejiminden doğan katılma alacağı hesaplanmalı, ardından aile konutuna ilişkin talep miras paylaşımı protokolüne veya ortaklığın giderilmesi davasına açıkça yansıtılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin