Taşınmaz satışlarında tapu harcı her iki taraf için de satış bedeli üzerinden hesaplanır. Bu nedenle uygulamada bedelin gerçek değerin altında gösterilmesi sık rastlanan bir durumdur. Ancak bu tercih, ilk bakışta sağlanan küçük bir tasarrufun çok ötesinde sonuçlar doğurabilir.
Asgari değer kuralı
Tapuda beyan edilen değer, taşınmazın belediyece belirlenen emlak vergisi değerinden ve ilgili düzenlemelere göre belirlenen asgari değerden düşük olamaz. Bu nedenle gerçek bedelin çok altında beyan yapılmasının önünde zaten sınırlamalar vardır.
Vergi riski
Gerçek satış bedelinin tespit edilmesi hâlinde aradaki fark üzerinden harç ve vergi ziyaı cezası uygulanabilir. Satıcı açısından, taşınmazın edinilmesinden itibaren belirli süre geçmeden satılması durumunda doğabilecek değer artış kazancı vergisinin hesabında da gerçek bedel esas alınır.
Satışın iptalinde parayı geri almak
Sözleşmenin ayıp, hile veya başka bir nedenle iptali ya da satıştan dönülmesi hâlinde alıcı, ödediği bedelin iadesini ister. Bu durumda tapuda gösterilen bedelin üzerinde ödeme yapıldığının banka kayıtları veya yazılı belgelerle ispatı gerekir. Elden yapılan ödemeler ispat edilemezse alıcı yalnızca tapudaki bedeli geri alabilir.
Önalım davasında
Paylı bir taşınmazın payı satılmışsa, önalım hakkı kullanan paydaş kural olarak tapuda gösterilen bedeli öder. Alıcı daha yüksek bir bedel ödediğini ispat edemezse, düşük gösterilen bedelle payını kaybedebilir.
Kamulaştırma ve tazminatlarda
Taşınmazın değeri; kamulaştırma, kentsel dönüşüm, değer tespiti veya miras paylaşımı gibi süreçlerde tapudaki işlem bedeliyle sorgulanabilir. Düşük gösterilen bedel, ileride tarafların aleyhine bir delil olarak karşılarına çıkabilir.
Doğru uygulama
Satış bedelinin gerçek değeriyle tapuya yansıtılması, ödemenin tamamının banka üzerinden açıklamalı olarak yapılması ve satış vaadi veya ön protokol varsa bunun yazılı ve imzalı olarak saklanması en güvenli yoldur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin