Bir taşınmazı hak sahibinin rızası olmadan kullanan kişi, bu kullanımın karşılığını ödemek zorundadır. Bu bedele ecrimisil veya haksız işgal tazminatı denir.
Şartları
- Taşınmaz, hak sahibinin rızası dışında kullanılmış olmalıdır.
- Kullanan kişi kötü niyetli olmalı, yani kullanma hakkının bulunmadığını bilmeli veya bilmesi gerekmelidir.
- Hak sahibinin taşınmazı kullanamamasından doğan bir zarar söz konusu olmalıdır.
Kira sözleşmesi sona erdiği hâlde taşınmazı boşaltmayan kiracı, komşu taşınmaza taşan yapı sahibi ve miras kalan evi tek başına kullanan mirasçı en sık karşılaşılan örneklerdir.
Paydaşlar arasında intifadan men
Paylı veya elbirliği mülkiyetinde paydaşlardan biri diğerinden ecrimisil isteyebilmek için, kural olarak davadan önce taşınmazdan yararlanmak istediğini karşı tarafa bildirmiş olmalıdır. Bu koşula intifadan men denir. Bildirimin noter ihtarıyla yapılması ispat bakımından tercih edilir.
Yargı uygulamasında bu koşulun aranmadığı hâller de vardır:
- Taşınmazın kiraya verilerek gelir elde edilmesi veya doğal ürün veren bir yer olması
- Paydaşlar arasında kullanım biçimine ilişkin bir anlaşma bulunması
- Daha önce aynı taşınmaz için elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi veya ecrimisil davası açılmış olması
- İşgal eden paydaşın, diğerlerinin hakkını tanımadığını açıkça ortaya koyması
Nasıl hesaplanır?
Ecrimisilin en azı kira geliri, en çoğu ise tam gelir yoksunluğudur. Mahkeme keşif yaptırır; bilirkişi, işgalin başladığı tarihte taşınmazın emsallerine göre getirebileceği kirayı belirler. Sonraki dönemler için bu tutar endeks artışları uygulanarak güncellenir. Her dönemin ecrimisili ayrı hesaplanır ve faiz dönem sonlarından itibaren işletilir.
Zamanaşımı
Ecrimisil beş yıllık zamanaşımına tabidir. Dava tarihinden geriye doğru en çok beş yıllık dönem için talepte bulunulabilir. İşgal sürdüğü sürece sonraki dönemler için yeniden dava açılabilir.
Usul
Dava asliye hukuk mahkemesinde açılır. İşgal sürüyorsa ecrimisil talebi, elatmanın önlenmesi istemiyle birlikte ileri sürülebilir. Kamuya ait taşınmazların işgalinde idare, ecrimisili kendi işlemiyle belirleyip tahsil eder; bu işleme karşı idari yargıda dava açılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin