Yeni alınan dairede kısa süre içinde rutubet, çatlak, su kaçağı ya da iskân belgesine aykırı imalat ortaya çıkması sık yaşanan bir sorundur. Satılan konutun sözleşmede vaat edilen veya kullanım amacına göre sahip olması gereken nitelikleri taşımaması ayıp olarak kabul edilir ve satıcı bundan sorumludur.
Açık ayıp, gizli ayıp
Teslim sırasında olağan bir incelemeyle fark edilebilecek eksiklikler açık ayıptır ve teslimden sonra makul süre içinde bildirilmelidir. Gizli ayıp ise ilk bakışta anlaşılamayan, ancak kullanım sırasında ortaya çıkan kusurlardır: duvar içi tesisat hataları, yalıtım eksikliği, statik sorunlar gibi. Gizli ayıp, ortaya çıktığı anda vakit kaybetmeden satıcıya bildirilmelidir.
Satıcı tüketiciye mi sattı?
Konutu bir şirket veya müteahhitten aldıysanız ve konutu kişisel kullanım için edindiyseniz Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uygulanır. İki kişi arasındaki satışlarda ise Türk Borçlar Kanunu hükümleri esas alınır. Hangi kanunun uygulanacağı, ihbar yükümlülüğünü, ispat yükünü ve başvurulacak merci belirler.
Alıcının seçimlik hakları
- Sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin iadesi.
- Ayıp oranında bedelden indirim.
- Masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım.
- İmkân varsa ayıpsız bir benzeriyle değiştirme.
Bu hakların yanında, ayıp nedeniyle uğranılan zararın tazmini de istenebilir. Hangi hakkın seçileceği, ayıbın ağırlığına ve konutun kullanılabilirliğine göre değerlendirilmelidir.
Zamanaşımı
Taşınmaz satışlarında ayıptan doğan talepler kural olarak teslimden itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir. Satıcı ayıbı ağır kusuruyla veya hile ile gizlemişse bu süreye dayanamaz.
Delil tespiti
Ayıbın kapsamı ve onarım maliyeti, dava açılmadan önce sulh hukuk mahkemesinden istenecek delil tespitiyle bilirkişiye belirletilebilir. Özellikle onarım yapılmadan önce bu tespitin yaptırılması, ayıbın ispatı için kritik önemdedir.
Başvuru yolu
Tüketici işlemlerinde, uyuşmazlığın değerine göre önce tüketici hakem heyetine veya arabulucuya, ardından tüketici mahkemesine başvurulur. Diğer satışlarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin