Bilgi Havuzu

Tapu iptal ve tescil davası

Tapu kaydı, gerçek hak durumunu her zaman yansıtmayabilir. Geçerli bir hukuki sebebe dayanmayan tescile yolsuz tescil denir ve hak sahibi bu kaydın düzeltilmesini dava yoluyla isteyebilir.

Hangi sebeplerle açılır?

  • Ehliyetsizlik: İşlem sırasında ayırt etme gücü bulunmayan kişinin yaptığı devir geçersizdir.
  • Sahtecilik: Sahte kimlik veya sahte vekâletnameyle yapılan satışlar.
  • Vekâlet görevinin kötüye kullanılması: Vekilin, vekâlet verenin zararına ve alıcıyla iş birliği içinde hareket etmesi.
  • Muris muvazaası: Mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırmak için bağışı satış gibi göstermesi.
  • Hata, hile ve korkutma: İradenin sakatlandığı durumlar.
  • İnançlı işlem: Taşınmazın belirli bir amaçla geçici olarak devredilip geri verilmemesi; bu iddia kural olarak yazılı delille ispatlanır.
  • Aile konutu: Eşin rızası alınmadan yapılan devirler.

Görevli ve yetkili mahkeme

Dava asliye hukuk mahkemesinde açılır. Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Aile konutuna ilişkin davalar aile mahkemesinde görülür.

Süre

Yolsuz tescilin düzeltilmesi istemi, ayni hakka dayandığı için kural olarak zamanaşımına uğramaz. Ancak hata, hile ve korkutmaya dayanan davalarda, bu durumun öğrenildiği veya korkunun ortadan kalktığı tarihten itibaren bir yıllık süre geçerlidir.

İyi niyetli üçüncü kişi

Tapu kütüğündeki tescile iyi niyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir ayni hak kazanan üçüncü kişinin kazanımı korunur (TMK m. 1023). Bu durumda gerçek hak sahibi taşınmazı geri alamaz; zararını yolsuz tescile sebep olan kişiden ister. Tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan devlet de sorumludur. Üçüncü kişinin durumu bildiği veya bilmesi gerektiği ispatlanırsa koruma uygulanmaz.

Dava açılırken

  • Taşınmazın dava sırasında başkasına devredilmesini önlemek için ihtiyati tedbir istenmelidir.
  • Dava değeri taşınmazın güncel değeridir ve harç bu değer üzerinden hesaplanır.
  • İptal talebinin kabul edilmemesi ihtimaline karşı, ikinci kademede bedel talebinde bulunulabilir.

İspat

Ehliyetsizlik iddiasında sağlık kurulu raporları, vekâletin kötüye kullanılmasında satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark ve taraflar arasındaki ilişki, sahtecilikte imza ve belge incelemesi belirleyicidir. Olayın niteliğine uygun delilin baştan belirlenmesi davanın seyrini büyük ölçüde etkiler.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin