Bilgi Havuzu

Kira tespit davası: şartlar ve süreler

Kira bedeli, uzun süren sözleşmelerde bölgedeki emsal kiraların çok altında kalabilir. Kira tespit davası, bedelin mahkeme tarafından yeniden belirlenmesini sağlar. Dava kiraya veren tarafından artırım, kiracı tarafından indirim amacıyla açılabilir.

Beş yıl kuralı

Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre yenilenen kira dönemlerinde taraflar artış oranı üzerinde anlaşabilir; ancak bu oran bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Anlaşma yoksa bedel, aynı sınırı aşmamak üzere hâkim tarafından belirlenir.

Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve izleyen her beş yılın sonunda ise hâkim; endeksteki değişimi, kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini göz önünde tutarak hakkaniyete uygun yeni bedeli belirler. Bu durumda endeks oranı üst sınır oluşturmaz.

Dava ne zaman açılmalı?

Kira tespit davası her zaman açılabilir. Ancak kararın hangi tarihten itibaren geçerli olacağı, davanın zamanına bağlıdır (TBK m. 345).

  • Dava yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmışsa karar, yeni dönemin başından itibaren geçerli olur.
  • Kiraya veren bu süre içinde kira bedelinin artırılacağını yazılı olarak bildirmiş ve izleyen yeni kira dönemi sona ermeden davayı açmışsa sonuç aynıdır.
  • Sözleşmede yeni dönemde kiranın artırılacağına ilişkin hüküm varsa, yeni dönemin sonuna kadar açılan davada verilen karar da dönem başından itibaren geçerlidir.

Bu koşullar sağlanmazsa karar ancak bir sonraki kira dönemi için sonuç doğurur.

Yargılama nasıl yürür?

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Mahkeme taşınmazda keşif yaptırır; bilirkişiler kiralananın konumunu, niteliklerini ve benzer taşınmazların yeni kiralanması hâlinde getireceği bedeli değerlendirir. Yargı uygulamasında, eski kiracı ile ilişkinin sürdüğü gözetilerek bulunan bedelden hakkaniyet indirimi yapılmaktadır.

Karardan sonra

Tespit kararı kira bedelini belirler; birikmiş fark alacağının tahsili için kararın kesinleşmesi beklenir. Bu nedenle dava süresince kiracının fark borcu birikebilir. Uzlaşma ihtimali olan durumlarda arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanması iki taraf için de süreyi ve maliyeti azaltır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin