Bilgi Havuzu

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası

Birden çok kişiye ait bir taşınmazın nasıl kullanılacağı veya satılıp satılmayacağı konusunda anlaşma sağlanamadığında, her paydaş ortaklığın giderilmesini mahkemeden isteyebilir. Miras kalan taşınmazlarda en sık karşılaşılan dava türü budur.

Kim açabilir, kime karşı açılır?

Paylı mülkiyette paydaşlardan her biri, elbirliği mülkiyetinde ortaklardan her biri davayı açabilir (TMK m. 698). Davanın diğer tüm paydaşlara yöneltilmesi zorunludur; paydaşlardan biri ölmüşse mirasçıları davaya dâhil edilir. Bu nedenle güncel tapu kaydı ve mirasçılık belgesi davanın temel belgeleridir.

Ortaklık nasıl giderilir?

  • Aynen taksim: Taşınmaz, değerinde önemli bir kayıp olmadan paylar oranında bölünebiliyorsa ve taraflardan biri bunu istiyorsa öncelikle bu yol uygulanır. Parçaların değerleri eşit değilse fark para ile denkleştirilir.
  • Satış: Taksim mümkün değilse taşınmaz açık artırmayla satılır ve bedel paylar oranında dağıtılır. Bütün paydaşlar kabul ederse artırma yalnızca paydaşlar arasında yapılır.

31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren düzenlemeyle, miras yoluyla geçen taşınmazların satışında belirli koşullarda ilk artırmanın yalnızca mirasçı paydaşlar arasında yapılması öngörülmüştür.

Usul

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Bu davada kazanan ve kaybeden taraf yoktur; yargılama giderleri paydaşlara payları oranında yükletilir. Karar kesinleştikten sonra satış, satış memurluğu aracılığıyla yapılır.

Davaya engel olabilecek durumlar

Paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması veya paylaşmanın uygun olmayan bir zamanda istenmesi davanın reddine yol açabilir. Paydaşlar aralarında yapacakları sözleşmeyle paylaşmayı isteme hakkını en çok on yıl süreyle sınırlandırabilir.

Önalım hakkı

Paydaşlardan biri payını üçüncü bir kişiye satarsa diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. Bu hak, satışın noter aracılığıyla bildirildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde dava yoluyla kullanılmalıdır. Paydaşların kendi aralarında anlaşarak satış veya pay devri yapması, çoğu zaman davaya göre daha hızlı ve daha az masraflı bir çözümdür.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin