Suçların bir bölümü ancak mağdurun şikâyeti üzerine soruşturulur. Bu suçlarda süre kaçırıldığında, fiil ne kadar açık olursa olsun fail hakkında işlem yapılamaz.
Hangi suçlar şikâyete bağlıdır?
Kanun, bir suçun şikâyete bağlı olduğunu ilgili maddede açıkça belirtir. Sık karşılaşılan örnekler şunlardır:
- Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüdeki kasten yaralama
- Bilinçli taksir hâli dışındaki taksirle yaralama
- Hakaret
- Konut dokunulmazlığının ihlali
- Mala zarar verme
- Güveni kötüye kullanma
- Özel hayatın gizliliğini ihlal
Kanunda şikâyet koşulu aranmayan suçlar ise savcılık tarafından kendiliğinden soruşturulur.
Şikâyet süresi
Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesine göre yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar; zamanaşımı süresini geçemez.
Şikâyet nereye yapılır?
Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır. Yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olabilir. Yurt dışında işlenen suçlarda Türkiye'nin elçilik ve konsolosluklarına da başvurulabilir.
Şikâyetten vazgeçme
- Vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar mümkündür ve davayı düşürür.
- Kesinleşmiş cezanın infazına engel olmaz.
- Birden çok şüpheliden biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar.
- Kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez; sanık yargılamanın sürmesini ve aklanmayı isteyebilir.
- Vazgeçen kişi yeniden şikâyetçi olamaz.
Tazminat hakkına etkisi
Şikâyetten vazgeçme tek başına tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak vazgeçen kişi, vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde tazminat davası açamaz. Vazgeçme beyanının tutanağa nasıl geçtiği bu nedenle önemlidir.
Şikâyete bağlı olmayan suçlarda
Soruşturulması şikâyete bağlı olmayan bir suçta mağdurun “şikâyetçi değilim” demesi davayı sona erdirmez; yalnızca mağdurun davaya katılma hakkını kullanmayacağı anlamına gelir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin