Bilgi Havuzu

Gözaltı süresi ve şüphelinin hakları

Gözaltına alınan kişi ve yakınları için ilk saatler belirleyicidir. Hakların bilinmesi, hem hukuka aykırı uygulamaların önlenmesini hem de savunmanın sağlıklı kurulmasını sağlar.

Gözaltı ne kadar sürer?

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 91. maddesine göre gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilme için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez. Zorunlu yol süresi on iki saatten fazla olamaz. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle süreyi her defasında bir gün olmak üzere üç gün uzatabilir. Bazı suç türleri için kanunda farklı süreler öngörülmüştür.

Şüphelinin temel hakları

  • Hakkındaki suçlamayı öğrenme
  • Susma, yani açıklama yapmama hakkı
  • Müdafi seçme veya barodan ücretsiz müdafi görevlendirilmesini isteme
  • Yakalandığının yakınlarına haber verilmesini isteme
  • Lehine olan delillerin toplanmasını isteme
  • Gözaltına alınırken ve süre sonunda sağlık kontrolünden geçirilme

Bu haklar kişiye yakalama anında bildirilir.

Müdafi ve ifade

Çocuklar, kendisini savunamayacak durumda olanlar ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla suçlananlar için istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir. Müdafi hazır bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Bu nedenle müdafi ile görüşmeden ifade verilmemesi önerilir.

Gözaltına itiraz ve sonrası

Yakalama, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin işlemlere karşı, kişinin kendisi, müdafii, eşi veya yakınları hemen serbest bırakılma istemiyle sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Gözaltı süresi sonunda şüpheli ya serbest bırakılır ya da tutuklama veya adli kontrol istemiyle hâkimliğe sevk edilir. Kanuna aykırı yakalanan veya gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan kişiler, uğradıkları zararın tazminini devletten isteyebilir (CMK m. 141).

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin