Bilgi Havuzu

Hırsızlık ve nitelikli hırsızlık suçu

Hırsızlık, başkasına ait taşınır bir malı, zilyedinin rızası olmadan kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden almaktır. Malın değeri, alındığı yer ve suçun işleniş biçimi verilecek cezayı doğrudan etkiler.

Hırsızlığı benzer suçlardan ayıran ölçüt

Malın zilyetliği rıza dışında alınıyorsa hırsızlık söz konusudur. Mal hileyle elde ediliyorsa dolandırıcılık, kişiye güvenerek teslim edilmiş bir mal iade edilmiyorsa güveni kötüye kullanma gündeme gelir. Bu ayrım; şikâyet şartı, uzlaştırma imkânı ve ceza miktarı bakımından belirleyicidir.

Temel hâl ve nitelikli hâller

Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesindeki temel hâlin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Suçun kamu kurumlarında veya ibadethanelerde bulunan eşya hakkında, bina veya eklentilerinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında, kişinin malını koruyamayacak durumundan yararlanarak, elde veya üstte taşınan eşyayı çekip alma yoluyla, bilişim sistemleri kullanılarak ya da kendini kamu görevlisi olarak tanıtarak işlenmesi 142. maddedeki nitelikli hâllerdir ve ceza önemli ölçüde artar. Suçun gece vakti işlenmesi de cezayı artırır.

Konutta hırsızlık

Hırsızlık amacıyla bir eve girilmesi hâlinde fail, hırsızlığın yanında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan da ayrıca yargılanır. Bu durumda konut dokunulmazlığının ihlali suçu için şikâyet aranmaz.

Cezayı azaltan hâller

  • Değer azlığı: Malın değerinin az olması hâlinde ceza indirilebilir veya verilmeyebilir.
  • Zorda kalma: Suçun ağır ihtiyaç nedeniyle işlenmesi hâlinde ceza indirilir veya verilmeyebilir.
  • Akrabalar arası: Hakkında ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy veya altsoy ya da aynı konutta yaşayan kardeş zararına işlenen hırsızlıkta faile ceza verilmez; diğer bazı yakınlar arasında ise ceza indirilir ve suç şikâyete bağlı olur.

Etkin pişmanlık

Fail, kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararını aynen iade ederek veya tazmin ederek tamamen giderirse cezası önemli oranda indirilir. Hüküm verilmeden önce yapılan iadede indirim oranı daha azdır. Kısmi iadede mağdurun rızası aranır.

Mağdur ne yapmalı?

Olayın hemen ardından kolluğa veya savcılığa başvurulmalı, çalınan malların listesi, faturaları ve varsa kamera kayıtları sunulmalıdır. Kamera kayıtları kısa sürede silindiğinden, ilgili işletme ve yöneticilerden kayıtların korunması istenmelidir. Malın bulunamaması hâlinde zarar için ayrıca tazminat davası açılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin