İş başvurularında, ruhsat ve lisans işlemlerinde istenen adli sicil belgesinde eski bir mahkûmiyetin görünmesi önemli bir engel oluşturabilir. Kayıtların ne zaman silineceği 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nda düzenlenmiştir.
Adli sicil kaydı ve arşiv kaydı
Kesinleşmiş mahkûmiyet kararları adli sicile kaydedilir. Belirli koşullar gerçekleştiğinde bu kayıt adli sicilden silinir ve arşive alınır. Arşiv kaydı, adli sicil belgesinde görünmez; ancak kanunların açıkça yetki verdiği kurumlar tarafından sorgulanabilir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar adli sicile kaydedilmez.
Adli sicilden silinme
Kayıtlar şu hâllerde silinerek arşive alınır:
- Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması
- Mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık
- Ceza zamanaşımının dolması
- Genel af
Erteleme kararlarında denetim süresinin iyi hâlli geçirilmesiyle ceza infaz edilmiş sayılır ve kayıt arşive alınır.
Arşiv kaydının silinmesi
- Anayasa'nın 76. maddesinde ve özel kanunlarda sayılan suçlar dışındaki mahkûmiyetlere ilişkin arşiv kayıtları, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle tamamen silinir.
- Anayasa'nın 76. maddesinde ve özel kanunlarda sayılan suç ve mahkûmiyetlere ilişkin kayıtlar, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmış olması koşuluyla on beş yıl, bu karar alınmamışsa otuz yıl geçmesiyle silinir.
- İlgilinin ölümü hâlinde kayıt tamamen silinir.
Yasaklanmış hakların geri verilmesi
Bazı mahkûmiyetler, kamu görevine girme veya belirli meslekleri yapma gibi haklardan sürekli yoksunluğa yol açar. Cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçmesi, bu süre içinde yeni bir suç işlenmemesi ve kişinin hayatını iyi hâlli sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşması hâlinde yasaklanmış hakların geri verilmesine karar verilebilir. Başvuru, hükmü veren mahkemeye veya kişinin ikamet ettiği yerdeki aynı derecedeki mahkemeye yapılır.
Kayıt süresi dolduğu hâlde silinmemişse
Silinme koşulları oluştuğu hâlde kaydın sürdüğü görülürse Adalet Bakanlığının ilgili birimine veya Cumhuriyet başsavcılığına dilekçeyle başvurulur. Başvuruya infazın tamamlandığını gösteren belge eklenmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin