Bir yazılım projesinde en sık yaşanan uyuşmazlık, kodun kime ait olduğudur. Parayı ödemiş olmak, kod üzerindeki hakların kendiliğinden geçtiği anlamına gelmez.
Yazılım nasıl korunur?
Bilgisayar programları ve bunların hazırlık tasarımları, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre ilim ve edebiyat eseri olarak korunur. Korunan, programın ifade ediliş biçimidir; programın temelini oluşturan düşünce, algoritma ve ilkeler tek başına korunmaz. Koruma kodun yazılmasıyla doğar; kayıt veya tescil zorunlu değildir.
Çalışanın yazdığı kod
Kanun'un 18. maddesine göre aralarındaki sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki mali haklar, çalıştıran tarafından kullanılır. Manevi haklar ise çalışanda kalır. Çalışanın mesai dışında ve işiyle ilgisi olmayan bir alanda geliştirdiği yazılım bu kuralın dışındadır.
Serbest geliştirici ve yazılım firması
Sipariş üzerine yazılım geliştiren serbest çalışan veya firma bakımından durum farklıdır. Mali haklar kendiliğinden siparişi verene geçmez. Devrin geçerli olması için sözleşmenin yazılı yapılması ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir (m. 52). Böyle bir devir yoksa müşteri, yazılımı yalnızca sözleşmenin amacı kapsamında kullanma hakkına sahip olur.
Sözleşmede yer alması gerekenler
- Devredilen mali hakların tek tek sayılması: işleme, çoğaltma, yayma ve umuma iletim
- Kaynak kodunun teslim edilip edilmeyeceği
- Üçüncü kişilere ait kütüphane ve açık kaynak bileşenlerin kullanım koşulları
- Bakım, güncelleme ve hata giderme yükümlülükleri
- Geliştiricinin benzer bir yazılımı başkalarına sunup sunamayacağı
Kullanıcının hakları
Programı hukuka uygun biçimde edinen kişi, programı amacına uygun kullanmak için gerekli çoğaltmayı yapabilir, hataları düzeltebilir ve bir yedek kopya alabilir. Bu haklar sözleşmeyle ortadan kaldırılamaz.
İhlal hâlinde
Lisanssız kullanım, kodun izinsiz kopyalanması veya başka bir üründe kullanılması hâlinde hak sahibi tecavüzün durdurulmasını ve tazminat ödenmesini isteyebilir; kanundaki cezai hükümler de uygulanır. Uyuşmazlık çıktığında sürüm geçmişi, depo kayıtları ve teslim tutanakları kodun kim tarafından ve ne zaman yazıldığını gösteren başlıca delillerdir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin