Bir buluşu korumanın iki yolu vardır: patent ve faydalı model. Hangisinin seçileceği buluşun niteliğine, beklenen koruma süresine ve bütçeye göre belirlenir.
Patent
Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre teknolojinin her alanındaki buluşlara; yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması koşuluyla patent verilir. Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren yirmi yıldır ve uzatılamaz.
Faydalı model
Faydalı modelde yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik aranır; buluş basamağı aranmaz. Koruma süresi on yıldır. İnceleme süreci daha kısa ve masrafı daha düşüktür. Buna karşılık usuller, kimyasal ve biyolojik maddeler ile eczacılıkla ilgili maddeler faydalı modelle korunamaz.
Neler korunmaz?
Keşifler, bilimsel teoriler, matematik yöntemleri, zihni faaliyetlere ve iş yöntemlerine ilişkin kurallar ile tek başına bilgisayar programları buluş sayılmaz. İnsan veya hayvan vücuduna uygulanan teşhis ve tedavi yöntemlerine de patent verilmez.
Yenilik ve başvuru öncesi açıklama
Yenilik dünya çapında değerlendirilir. Buluşun başvurudan önce fuar, makale, tanıtım veya satış yoluyla kamuya açıklanması yeniliği ortadan kaldırabilir. Kanun, buluş sahibinin kendi açıklamaları bakımından on iki aylık bir süre tanır; ancak bu imkân her ülkede bulunmadığından, uluslararası koruma düşünülüyorsa açıklamadan önce başvuru yapılmalıdır.
Başvuru süreci
- Başvuru, buluşu açıklayan tarifname, istemler ve varsa resimlerle Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılır.
- Kurum araştırma raporu düzenler; patentte ayrıca inceleme yapılır.
- Koruma kapsamını istemler belirler; bu nedenle istemlerin dikkatle yazılması gerekir.
- Korumanın sürmesi için her yıl yıllık ücret ödenir.
- Patentin verilmesi kararının yayımlanmasından itibaren altı ay içinde üçüncü kişiler itiraz edebilir.
Yurt dışında koruma
Patent yalnızca tescil edildiği ülkede koruma sağlar. İlk başvurudan itibaren on iki ay içinde rüçhan hakkı kullanılarak başka ülkelerde veya uluslararası başvuru sistemleri üzerinden başvuru yapılabilir.
Hangisi seçilmeli?
Teknik katkısı yüksek ve uzun ömürlü buluşlarda patent; hızlı korumaya ihtiyaç duyulan, ürün ömrü kısa buluşlarda faydalı model uygun olabilir. Başvurudan önce benzer buluşların araştırılması, hem ret riskini hem de gereksiz masrafı azaltır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin