Disiplin cezaları memurun özlük haklarını, yükselmesini ve bazı durumlarda mesleğini doğrudan etkiler. Cezanın hukuka uygun olması, kanundaki usul güvencelerine uyulmasına bağlıdır.
Disiplin cezaları
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde beş ceza öngörülmüştür: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma. Her cezayı gerektiren fiiller maddede sayılmıştır; benzer fiillere aynı türden ceza verilebilir.
Savunma hakkı
Memurun savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Savunma için tanınan süre yedi günden az olamaz. Savunma isteminde isnat edilen fiilin açıkça bildirilmesi gerekir. Süresinde savunma yapmayan memur savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Zamanaşımı
- Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarını gerektiren fiillerde, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde,
- memurluktan çıkarma cezasını gerektiren fiillerde altı ay içinde
disiplin soruşturmasına başlanmazsa ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmemesi hâlinde de ceza verilemez.
İdari itiraz
- Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna,
- kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna
itiraz edilebilir. İtiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren yedi gündür. İtiraz mercii otuz gün içinde kararını verir; cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir.
İptal davası
Disiplin cezalarına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi altmış gündür. Memurluktan çıkarma cezası için idari itiraz yolu öngörülmemiştir; bu cezaya karşı doğrudan dava açılır. Dava ile birlikte yürütmenin durdurulması istenebilir.
Mahkemenin incelediği başlıca noktalar
- Soruşturmanın yetkili kişilerce ve tarafsız biçimde yürütülüp yürütülmediği
- Savunma hakkının usulüne uygun tanınıp tanınmadığı
- Zamanaşımı sürelerine uyulup uyulmadığı
- Fiilin sabit olup olmadığı ve verilen cezanın fiille orantılı olup olmadığı
- Geçmiş çalışmaları olumlu olan memur hakkında bir derece hafif ceza uygulanması imkânının değerlendirilip değerlendirilmediği
Sicilden silinme
Uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından beş yıl, diğer cezaların uygulanmasından on yıl sonra memur, cezanın özlük dosyasından silinmesini isteyebilir. Bazı meslek grupları için özel kanunlarda farklı disiplin hükümleri bulunduğu unutulmamalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin