Atama, disiplin cezası, ruhsat iptali, sınav sonucu veya imar uygulaması gibi idari işlemlerden menfaati zarar gören kişiler, işlemin iptalini idari yargıdan isteyebilir. Bu davalarda en sık yaşanan hak kaybı, dava açma süresinin kaçırılmasıdır.
Hukuka aykırılık hangi yönlerden incelenir?
İdare mahkemesi işlemi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden denetler. Mahkeme işlemin yerindeliğini değil, hukuka uygunluğunu inceler.
Dava açma süresi
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi, Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Süre, yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden itibaren işler. Bazı işlemler için özel kanunlarda çok daha kısa süreler öngörülmüştür.
Anayasa'nın 40. maddesi gereğince idare, işlemlerinde başvurulacak mercii ve süreyi göstermek zorundadır.
İdareye başvurunun süreye etkisi
- Üst makama başvuru (m. 11): İşlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış olan süreyi durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve kalan süre işlemeye devam eder.
- İşlem yapılması için başvuru (m. 10): İdareden bir işlem yapması istenmiş ve otuz gün içinde cevap verilmemişse istek reddedilmiş sayılır. Bu tarihten itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.
Yürütmenin durdurulması
Dava açılması işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşulları birlikte gerçekleşmişse mahkeme yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (m. 27). Talep dava dilekçesinde gerekçeleriyle birlikte belirtilmelidir.
Karar ve uygulanması
İptal kararı, işlemi yapıldığı andan itibaren ortadan kaldırır. İdare, kararın gereğini en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (m. 28). İşlem nedeniyle parasal kayıp doğmuşsa iptal istemiyle birlikte tazminat da talep edilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin