Çek, bono veya poliçeye dayanan takipler, genel takip yolundan farklı ve borçlu bakımından daha sıkı kurallara tabidir. Süreler kısadır ve itirazın yapılacağı yer farklıdır.
Süreler ve başvuru yeri
Kambiyo senetlerine özgü takipte borçluya gönderilen ödeme emrinde, borcun on gün içinde ödenmesi istenir. İtiraz ve şikâyet süresi ise ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gündür (İİK m. 168). Genel takipten farklı olarak itiraz icra dairesine değil, doğrudan icra mahkemesine yapılır. İcra dairesine verilen dilekçe itiraz sayılmaz.
Borca itiraz
Borçlu; borcun bulunmadığını, ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını ileri sürebilir. Bu iddiaların kural olarak resmî ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatlanması gerekir. Yetki itirazı da aynı sürede yapılır.
İmzaya itiraz
Senetteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia eden borçlu bunu açıkça bildirmelidir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır. İcra mahkemesi imza incelemesi yaptırır. İmzaya itirazı haksız çıkan borçlu, tazminatın yanında ayrıca para cezasına da mahkûm edilir.
Şikâyet
Takip dayanağı belgenin kambiyo senedi niteliği taşımadığı veya alacaklının yetkili hamil olmadığı gerekçesiyle beş gün içinde şikâyet yoluna gidilebilir. İcra mahkemesi bu hususları kendiliğinden de gözetir.
İtirazın takibe etkisi
Kambiyo takibinde itiraz, satış dışındaki icra işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; haciz yapılabilir. İcra mahkemesi, itirazı ciddi görürse takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir.
- İtiraz kabul edilirse takip durur; ağır kusurlu veya kötü niyetli alacaklı tazminata mahkûm edilebilir.
- İtiraz reddedilirse borçlu, takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminat öder.
Diğer imkânlar
İcra mahkemesindeki inceleme sınırlıdır; tanık dinlenmez. Senedin teminat amacıyla verildiği veya bedelsiz kaldığı gibi geniş inceleme gerektiren iddialar için genel mahkemede menfi tespit davası açılabilir. Bu davada teminat karşılığında icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir istenebilir. Çekte ve bonoda zamanaşımı süreleri kısa olduğundan senedin vade ve ibraz tarihleri de mutlaka kontrol edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin