Haciz baskısı altındaki borçlu, çoğu zaman icra dairesinde taksitle ödeme taahhüdü vererek haczi önlemeye çalışır. Bu taahhüdün yerine getirilmemesi hapisle sonuçlanabilir.
Taahhüt nedir?
Borçlu, alacaklının kabul etmesi koşuluyla borcunu belirli tarihlerde ve belirli tutarlarda ödeyeceğini icra dairesinde beyan edebilir. Taahhüt kabul edildiğinde, kararlaştırılan ödemeler yapıldığı sürece haciz ve satış işlemlerine devam edilmez.
İhlalin yaptırımı
İcra ve İflas Kanunu'nun 340. maddesine göre, alacaklının muvafakatiyle icra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartını makul bir sebep olmaksızın yerine getirmeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır.
Taahhüdün geçerlilik şartları
Yargı uygulamasına göre tazyik hapsine karar verilebilmesi için taahhüdün şu koşulları taşıması gerekir:
- Taahhüt, takibin kesinleşmesinden sonra ve icra dairesinde verilmiş olmalıdır.
- Taahhüt tarihindeki borç; asıl alacak, işlemiş faiz, masraf ve vekâlet ücreti ayrı ayrı hesaplanarak tutanağa yazılmalıdır.
- Ödeme tarihleri ve her ödemenin tutarı açıkça belirtilmelidir.
- Alacaklı veya vekili taahhüdü kabul etmiş olmalıdır.
- Borçlu taahhüdü bizzat vermeli ya da vekilinin bu konuda özel yetkisi bulunmalıdır.
Bu koşullardan birinin eksik olması hâlinde taahhüt geçersiz sayılır ve ceza verilemez.
Şikâyet ve yargılama
Şikâyet, icra mahkemesine yapılır. Süre, taahhüdün ihlal edildiğinin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde ihlal tarihinden itibaren bir yıldır. Borçlu duruşmaya çağrılır; ödeyememesinin makul bir sebebe dayandığını ileri sürebilir. Taahhütten sonra ortaya çıkan ağır hastalık veya beklenmedik gelir kaybı gibi durumlar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Ceza nasıl sona erer?
Borcun ödenmesi veya alacaklının şikâyetinden vazgeçmesi hâlinde dava ve verilmiş ceza bütün sonuçlarıyla düşer. Tazyik hapsi, borcun ödenmesini sağlamaya yönelik bir zorlama aracıdır; ertelenemez, paraya çevrilemez ve adli sicile kaydedilmez.
Borçlu için uyarılar
- Taahhüt, ödeme gücünün üzerinde tutarlarla verilmemelidir.
- Tutanağa yazılan toplam borç tutarı ve faiz hesabı imzadan önce kontrol edilmelidir.
- Ödemeler icra dosyasına veya dosya numarası belirtilerek alacaklının hesabına yapılmalı, dekontlar saklanmalıdır.
- Ödeme yapılamayacağı anlaşıldığında, vade gelmeden alacaklıyla yeni bir plan üzerinde anlaşmaya çalışmak şikâyeti önleyebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin