Bilgi Havuzu

İhtiyati haciz: şartları ve süreleri

Alacaklı, dava veya takip sonuçlanana kadar borçlunun mallarını elden çıkarmasından endişe ediyorsa, borçlunun malvarlığına önceden el konulmasını isteyebilir. İhtiyati haciz bu amaca hizmet eden geçici bir hukuki korumadır.

Şartları

İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesine göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para alacağının alacaklısı, borçlunun malları üzerinde ihtiyati haciz isteyebilir. Vadesi gelmemiş alacaklar için ise ancak şu hâllerde ihtiyati haciz istenebilir:

  • Borçlunun belirli bir yerleşim yeri yoksa
  • Borçlu, yükümlülüklerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanıyorsa

Alacaklı, alacağının varlığı ve haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat verecek deliller sunmalıdır; tam ispat aranmaz.

Teminat

Alacaklı, hacizde haksız çıkması hâlinde borçlunun ve üçüncü kişilerin uğrayacağı zararları karşılamak üzere teminat gösterir. Alacak bir mahkeme ilamına dayanıyorsa teminat aranmaz.

Uymak zorunda olunan süreler

  • Kararın uygulanması: Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararın infazını icra dairesinden istemelidir. Aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar.
  • Tamamlayıcı işlem: Dava açılmadan veya takip yapılmadan önce ihtiyati haciz konulmuşsa alacaklı, haczin uygulanmasından, haciz yokluğunda yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır.

Bu sürelere uyulmaması hâlinde ihtiyati haciz hükümsüz kalır.

İtiraz

Borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilir. Borçlu ayrıca yeterli teminat göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir.

Haksız ihtiyati haciz

İhtiyati hacizde haksız çıkan alacaklı, borçlunun ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğradığı bütün zararlardan sorumludur.

İhtiyati tedbirden farkı

İhtiyati haciz yalnızca para alacakları için istenir ve borçlunun herhangi bir malına uygulanabilir. İhtiyati tedbir ise uyuşmazlık konusu olan belirli bir mal veya hak üzerinde, o hakkın korunması amacıyla verilir. Talebin doğru kuruma dayandırılması, kararın reddedilmemesi bakımından önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin