Bir yakınının kredisine kefil olan kişi, borç ödenmediğinde kendi malvarlığıyla sorumlu olmayı kabul eder. Kanun, kefili korumak için sıkı şekil şartları öngörmüştür; bu şartlara uyulmamışsa kefalet geçersizdir.
Geçerlilik şartları
Türk Borçlar Kanunu'nun 583. maddesine göre kefalet sözleşmesi yazılı yapılmalıdır. Kefil, sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olarak yükümlülük altına giriyorsa bu sıfatı sözleşmeye kendi el yazısıyla yazmak zorundadır.
Evli bir kişinin kefil olabilmesi için kural olarak eşinin yazılı rızası gerekir ve bu rızanın en geç sözleşmenin kurulduğu anda verilmiş olması aranır (TBK m. 584). Ticaret siciline kayıtlı işletme sahibinin veya şirket ortağı ya da yöneticisinin işletme veya şirketle ilgili verdiği kefaletler gibi kanunda sayılan hâllerde eş rızası aranmaz.
Adi kefalet ve müteselsil kefalet
- Adi kefalette alacaklı, kural olarak önce asıl borçluya başvurmak zorundadır.
- Müteselsil kefalette borçlu ödemede gecikmiş ve ihtar sonuçsuz kalmışsa ya da borçlunun ödeme güçsüzlüğü açıksa alacaklı doğrudan kefile gidebilir.
Tüketici kredilerinde önemli bir koruma vardır: Tüketicinin borcu için alınan şahsi teminatlar, sözleşmede aksi yazsa bile adi kefalet sayılır (6502 sayılı Kanun m. 4).
Sorumluluğun sınırı ve süresi
Kefil her durumda sözleşmede yazılı azami miktara kadar sorumludur. Gerçek kişilerin verdiği kefalet, sözleşmenin kurulmasından itibaren on yıl geçmekle kendiliğinden sona erer (TBK m. 598). Kefalet ancak sürenin dolmasına en erken bir yıl kala verilecek yazılı beyanla, en fazla on yıl için uzatılabilir.
Kefilin hakları
Borcu ödeyen kefil, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olur ve asıl borçluya rücu edebilir. Kefil ayrıca asıl borçluya ait def'ileri, örneğin borcun ödendiğini veya zamanaşımına uğradığını alacaklıya karşı ileri sürebilir. Hakkında takip başlatılan kefilin, öncelikle kefaletin şekil şartlarına uygun kurulup kurulmadığını inceletmesi önerilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin