Çek elinde kalan alacaklı için icra takibi tek yol değildir. Karşılıksız çek düzenlemek aynı zamanda cezai yaptırıma bağlanmıştır ve bu yol borçlu üzerinde önemli bir baskı oluşturur.
Ne zaman “karşılıksızdır” işlemi yapılır?
Çek, üzerinde yazılı düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmeli ve hesapta karşılığı bulunmadığı için ödenmemiş olmalıdır. İbraz süresi, çek düzenlendiği yerde ödenecekse on gün, başka bir yerde ödenecekse bir aydır. Süresinde ibraz edilmeyen çek için ceza yoluna başvurulamaz; ayrıca çek kambiyo senedi niteliğinin sağladığı bazı imkânları da kaybeder.
Yaptırımlar
5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5. maddesine göre karşılıksız çek düzenlenmesine sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine adli para cezasına hükmedilir. Ceza, çekin karşılıksız kalan tutarından az olamaz. Bunun yanında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilir.
Çek bir şirket adına düzenlenmişse sorumluluk, şirketin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesine, böyle bir görevlendirme yoksa yönetim organını oluşturan gerçek kişilere aittir.
Şikâyet nereye ve ne zaman yapılır?
Şikâyet, icra mahkemesine yapılır. Süre, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıldır. Yetkili mahkeme; çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği yer, çek hesabının açıldığı bankanın bulunduğu yer, hesap sahibinin ya da şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesidir.
Ödeme hâlinde ne olur?
Çekin karşılıksız kalan tutarı, kanunda öngörülen faiziyle birlikte ödenirse yargılamanın her aşamasında davanın düşmesine, hüküm kesinleşmişse bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir. Şikâyetten vazgeçme de aynı sonucu doğurur.
İcra takibiyle ilişkisi
Ceza şikâyeti, alacağın tahsili için yapılacak kambiyo takibine engel değildir; iki yol birlikte yürütülebilir. Çekte zamanaşımı süresi kısa olduğundan takip ve şikâyet sürelerinin birlikte izlenmesi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin