Günlük ticarette en sık kullanılan kambiyo senedi bonodur. Şekil şartlarındaki küçük bir eksiklik, senedin kambiyo senedi niteliğini ve buna bağlı hızlı takip imkânını ortadan kaldırabilir.
Zorunlu unsurlar
Türk Ticaret Kanunu'nun 776. maddesine göre bono şu unsurları içerir:
- Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesi
- Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadi
- Vade
- Ödeme yeri
- Kime veya kimin emrine ödenecekse onun adı
- Düzenlenme tarihi ve yeri
- Düzenleyenin imzası
Eksiklik hâlinde ne olur?
Vade gösterilmemişse bono görüldüğünde ödenecek sayılır. Ödeme yeri yazılmamışsa düzenlenme yeri ödeme yeri kabul edilir; düzenlenme yeri de yoksa düzenleyenin adının yanında yazılı yer esas alınır. Bunların dışındaki unsurlardan birinin, örneğin düzenlenme tarihinin veya lehtarın adının bulunmaması hâlinde senet bono sayılmaz ve yalnızca adi senet olarak delil değeri taşır.
İmzanın el yazısıyla atılması zorunludur; mühür veya parmak izi imzanın yerini tutmaz.
Açık senet ve teminat senedi
- Açık senet: Bazı unsurları boş bırakılarak verilen senet, sonradan aradaki anlaşmaya aykırı dolduruldu ise bunu iddia eden borçlu ispatlamalıdır. Bu ispat kural olarak yazılı delille yapılır.
- Teminat senedi: Senedin teminat amacıyla verildiği iddiası da yazılı belgeyle ispatlanmalıdır. Senedin üzerine veya ayrı bir sözleşmeye hangi borcun teminatı olarak verildiğinin açıkça yazılması, ileride doğacak uyuşmazlığı önler.
Zamanaşımı
- Hamilin düzenleyene karşı talepleri vadeden itibaren üç yılda,
- hamilin cirantalara karşı talepleri bir yılda,
- cirantaların birbirine karşı talepleri altı ayda
zamanaşımına uğrar. Zamanaşımına uğrayan senet kambiyo takibine konu edilemez; ancak temel borç ilişkisine dayanılarak genel hükümlere göre talepte bulunulabilir.
Ödeme yaparken
Borç ödendiğinde senedin aslı geri alınmalı veya üzerine ödeme kaydı düşülmelidir. Senet alacaklıda kaldığı sürece yeniden takibe konulma riski vardır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin