Bilgi Havuzu

Yabancılar için çalışma izni

Yabancıların Türkiye'de bağımlı veya bağımsız olarak çalışabilmesi, kural olarak önceden çalışma izni alınmasına bağlıdır. İzinsiz çalışma hem işveren hem de yabancı bakımından ağır sonuçlar doğurur.

Hukuki dayanak

Çalışma izinleri 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nda düzenlenmiştir. İzin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilir. Geçerli bir çalışma izni, ayrıca ikamet izni alınmasına gerek kalmaksızın ikamet izni yerine geçer.

Başvuru

  • Yurt içinden başvuru: Türkiye'de en az altı ay süreli geçerli ikamet izni bulunan yabancılar adına işveren tarafından elektronik sistem üzerinden yapılır.
  • Yurt dışından başvuru: Yabancı, bulunduğu ülkedeki Türkiye dış temsilciliğine başvurur; işveren de Türkiye'de elektronik başvuruyu tamamlar.

Başvurular, Bakanlığın belirlediği değerlendirme ölçütlerine göre incelenir. İşyerinin istihdam ettiği Türk vatandaşı sayısı, sermayesi ve yabancıya ödenecek ücret bu ölçütler arasındadır. Ölçütler zaman içinde güncellendiğinden başvuru öncesinde kontrol edilmelidir.

İzin türleri

  • Süreli çalışma izni: İlk başvuruda en çok bir yıl için verilir. Aynı işverene bağlı olarak yapılan uzatma başvurularında süre kademeli olarak artırılır.
  • Süresiz çalışma izni: Türkiye'de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar başvurabilir.
  • Bağımsız çalışma izni: Kendi adına ve hesabına çalışacak yabancılara verilir.
  • Turkuaz Kart: Nitelikli işgücü, yatırımcı ve bilim insanları gibi kişilere verilen ve geniş haklar sağlayan özel bir izin türüdür.

Bazı yabancılar çalışma izninden muaf tutulmuştur; bu kişiler muafiyet belgesi alarak çalışabilir.

Uzatma

Uzatma başvurusu, izin süresinin dolmasına altmış gün kala başlayan ve her durumda süre dolmadan sona eren dönemde yapılmalıdır. Süresi içinde yapılan başvuru sonuçlanana kadar yabancı, mevcut izniyle çalışmaya devam edebilir.

Ret ve iptal

Çalışma izni başvurusunun reddi, iznin uzatılmaması veya iptali kararlarına karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. İtirazın reddi hâlinde idari yargıda dava açılabilir.

İzinsiz çalışmanın yaptırımları

  • İzinsiz yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için idari para cezası uygulanır.
  • İzinsiz çalışan yabancıya da ayrıca idari para cezası verilir.
  • İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı sınır dışı edilmek üzere bildirilir; yabancının konaklama ve ülkesine dönüş giderleri işverenden tahsil edilir.
  • Tekrar hâlinde cezalar artırılarak uygulanır.

Sık yapılan hatalar

  • İkamet izninin çalışma hakkı verdiğinin sanılması
  • Çalışma izninde yazılı işyeri ve görev dışında çalıştırma
  • Şirket ortağı yabancının izin almadan fiilen çalışması
  • Uzatma başvuru süresinin kaçırılması

Yabancı öğrenciler ve uluslararası koruma kapsamındaki kişiler bakımından çalışma hakkına ilişkin özel kurallar geçerlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin