Bilgi Havuzu

Genel yolla Türk vatandaşlığının kazanılması

Türkiye'de uzun süredir yaşayan yabancılar, yatırım veya evlilik gibi özel bir yola başvurmadan da Türk vatandaşlığını kazanabilir. Genel yol, kanunda sayılan şartların tümünün birlikte sağlanmasına bağlıdır.

Şartlar

5901 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre başvuru sahibinin;

  • kendi millî kanununa, vatansız ise Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması,
  • başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet etmesi,
  • Türkiye'de yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla teyit etmesi,
  • genel sağlık bakımından tehlike oluşturan bir hastalığının bulunmaması,
  • iyi ahlak sahibi olması,
  • yeteri kadar Türkçe konuşabilmesi,
  • Türkiye'de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olması,
  • millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel oluşturacak bir hâlinin bulunmaması

gerekir.

İkamet süresi nasıl hesaplanır?

İkamet, yabancının Türk kanunlarına uygun olarak Türkiye'de oturmasıdır. Başvuru sahibi, aranan ikamet süresi içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunabilir; bu süreler ikameti kesmez.

Her ikamet izni bu hesapta dikkate alınmaz. Turizm amaçlı kısa dönem ikamet izni, öğrenci ikamet izni ve benzeri geçici amaçlı izinlerle geçirilen süreler, yerleşme niyetini göstermediği için kural olarak vatandaşlık başvurusunda geçerli ikamet sayılmaz. Çalışma izni, aile ikamet izni ve uzun dönem ikamet izniyle geçen süreler ise hesaba katılır.

Yerleşme niyetinin göstergeleri

Türkiye'de taşınmaz edinmek, iş kurmak, yatırım yapmak, ticaret ve iş merkezini Türkiye'ye nakletmek, çalışma iznine tabi bir işte çalışmak veya bir Türk vatandaşıyla evlenmek yerleşme kararını gösteren davranışlar arasında sayılır.

Başvuru süreci

Başvuru ikamet edilen yerdeki valiliğe yapılır. Dosya, vatandaşlık başvuru inceleme komisyonunca değerlendirilir; başvuru sahibiyle mülakat yapılır ve Türkçe yeterliliği ile topluma uyumu değerlendirilir. Güvenlik araştırması tamamlandıktan sonra dosya İçişleri Bakanlığına gönderilir.

Takdir yetkisi

Kanunda aranan şartları taşımak, vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz. İdare, şartların varlığına rağmen başvuruyu reddedebilir; ancak bu takdir yetkisi yargı denetimine tabidir.

Ret hâlinde

Ret kararına karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Eksikliklerin giderilmesinden sonra yeniden başvurmak da mümkündür.

Diğer yollar

Türk vatandaşlığı; yatırım, bilim, sanat veya spor alanında olağanüstü hizmet gibi istisnai hâllerde, evlenme yoluyla, evlat edinilme ile veya daha önce kaybedilen vatandaşlığın yeniden kazanılması yoluyla da elde edilebilir. Hangi yolun uygun olduğu, kişinin Türkiye'deki hukuki durumuna göre belirlenmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin