Yurt dışındaki bir mahkemede boşanan kişi, bu karar Türkiye'de tanınmadıkça nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder. Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de sonuç doğurması belirli bir usule bağlıdır.
Tanıma ve tenfiz farkı
- Tanıma: Yabancı kararın Türkiye'de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesidir. Boşanma, evliliğin iptali ve soybağına ilişkin kararlar tanımaya konu olur.
- Tenfiz: Yabancı kararın Türkiye'de icra edilebilmesidir. Nafaka, tazminat, alacak ve çocuğun teslimi gibi icra gerektiren hükümler için tenfiz kararı alınmalıdır.
Bir kararın boşanmaya ilişkin kısmı tanımaya, nafaka ve tazminata ilişkin kısmı tenfize konu olabilir.
Şartlar
5718 sayılı Kanun'a göre yabancı kararın tenfizi için;
- kararın verildiği ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma, kanun hükmü veya fiilî uygulama bulunması,
- kararın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması,
- hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması,
- kendisine karşı tenfiz istenen kişinin savunma hakkına uyulmuş olması
gerekir. Tanımada karşılıklılık şartı aranmaz. Türk mahkemesi yabancı kararın esasını yeniden incelemez; yalnızca bu şartların varlığını denetler.
Gerekli belgeler
- Yabancı mahkeme kararının usulen onanmış aslı veya onaylı örneği
- Kararın kesinleştiğini gösteren onaylı yazı veya belge
- Bu belgelerin onaylı tercümeleri
- Belgelerin, verildiği ülke makamlarınca usulüne uygun tasdiki
Görevli ve yetkili mahkeme
Tanıma ve tenfiz davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi görevlidir. Dava, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinde; Türkiye'de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde açılır. Dava basit yargılama usulüne göre görülür.
Boşanma kararlarında idari tescil
Yabancı ülke makamlarınca verilen boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin kararlar, belirli koşullarla dava açılmadan nüfus kütüğüne tescil edilebilir. Bunun için;
- tarafların bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte ya da ayrı ayrı başvurması,
- kararın, verildiği devletin kanunlarına göre yetkili makamca verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması,
- kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması
gerekir. Başvuru yurt dışında Türkiye'nin dış temsilciliklerine, Türkiye'de yetkilendirilmiş nüfus müdürlüklerine yapılır. Taraflardan biri başvuruya katılmıyorsa veya koşullar oluşmamışsa mahkemede tanıma davası açılması gerekir.
Neden geciktirilmemeli?
Tanıma yapılmadıkça kişi Türkiye'de yeniden evlenemez; eşler birbirinin mirasçısı olmaya devam eder ve mal rejimi ile soyadına ilişkin sonuçlar doğmaz. Boşanmadan sonra doğan çocukların kayıtları da etkilenir. Velayet ve çocuğun teslimine ilişkin kararlar bakımından uluslararası sözleşmelerin özel hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin