Tüketici uyuşmazlıklarında başvurulacak merci, uyuşmazlığın değerine göre belirlenir. Hakem heyeti sınırını aşan uyuşmazlıklarda yol tüketici mahkemesidir; ancak dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir.
Görev alanı
Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir. Bir işlemin tüketici işlemi sayılması için taraflardan birinin ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden tüketici, diğerinin ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden satıcı ya da sağlayıcı olması gerekir. Değeri hakem heyeti için belirlenen parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda doğrudan dava açılamaz; hakem heyetine başvurulur.
Arabuluculuk dava şartı
Tüketici mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m. 73/A). Arabuluculuk başvurusu, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına yapılır ve tüketici için ücretsiz başlar.
Şu hâllerde arabuluculuk şartı aranmaz:
- Tüketici hakem heyetinin görevinde olan uyuşmazlıklar
- Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar
- İhtiyati tedbir talepleri
- Üretimin veya satışın durdurulması ve malın piyasadan toplatılmasına ilişkin davalar
- Tüketici işlemi niteliğinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar
Arabuluculuk süreci
Arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde bir hafta uzatılabilir. Taraflar anlaşırsa düzenlenen belge, icra edilebilirlik şerhiyle birlikte ilam niteliğinde belge sayılır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte dava açılabilir.
Geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur. Tüketicinin toplantıya katılmaması nedeniyle arabuluculuğun sona ermesi hâlinde ise tüketici bu yaptırımdan muaf tutulmuştur.
Yetkili mahkeme
Tüketici davaları, genel yetki kurallarına göre davalının yerleşim yerinde açılabileceği gibi tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmede yetkili mahkemeyi tüketici aleyhine belirleyen hükümler geçersizdir.
Harç ve yargılama
Tüketiciler ile tüketici örgütleri ve ilgili Bakanlık tarafından açılan davalar harçtan muaftır. Davalar basit yargılama usulüne göre görülür; deliller dilekçeyle birlikte sunulur ve yargılama mümkün olduğunca kısa sürede tamamlanır. Uyuşmazlık teknik bir konuya ilişkinse bilirkişi incelemesi yaptırılır.
Davadan önce
- Talep, satıcıya veya sağlayıcıya yazılı olarak iletilmiş olmalıdır.
- Sözleşme, fatura, garanti belgesi, servis kayıtları ve yazışmalar hazırlanmalıdır.
- Talebin parasal değeri belirlenmeli ve görevli merci buna göre tespit edilmelidir.
- Zamanaşımı süresi kontrol edilmelidir; arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen sürede zamanaşımı durur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin