Taklit ürünlerin önemli bölümü ülkeye gümrük kapılarından girer. Marka sahipleri, ürünler piyasaya çıkmadan önce gümrükte durdurulmasını isteyebilir.
Hukuki dayanak
Gümrük Kanunu'nun 57. maddesine göre marka, coğrafi işaret, tasarım ve telif haklarını ihlal eden eşyanın gümrük işlemleri, hak sahibinin veya temsilcisinin talebi üzerine ya da gümrük idaresince kendiliğinden durdurulur. Koruma ithalat, ihracat ve transit işlemlerini kapsar.
Başvuru
Hak sahibi, gümrük idaresine fikri ve sınai mülkiyet hakkı başvurusunda bulunur. Başvuruda tescil belgeleri, orijinal ürünün ayırt edici özellikleri ve varsa şüpheli sevkiyata ilişkin bilgiler yer alır. Kabul edilen başvuru belirli bir süre için geçerlidir ve yenilenebilir. Başvurunun önceden yapılmış olması, gümrük idaresinin şüpheli eşyayı tanımasını kolaylaştırır.
Kendiliğinden durdurma
Başvuru bulunmasa bile gümrük idaresi, eşyanın bir fikri mülkiyet hakkını ihlal ettiğine dair açık deliller görürse işlemleri kısa bir süre için durdurur ve hak sahibini bilgilendirir. Hak sahibinin bu süre içinde başvuruda bulunması gerekir.
Alıkoyma kararından sonra
Gümrük işlemlerinin durdurulması kararı hak sahibine ve eşya sahibine bildirilir. Hak sahibi eşyadan numune alabilir ve inceleme yapabilir. Kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde hak sahibinin esas hakkında yetkili mahkemede dava açması veya mahkemeden tedbir kararı alarak bunu gümrük idaresine sunması gerekir. Aksi hâlde eşya hakkında beyan sahibinin talebine göre işlem yapılır. Çabuk bozulabilen eşyada süre daha kısadır.
Basitleştirilmiş imha
Eşya sahibinin yazılı onay vermesi veya bildirime rağmen süresinde itiraz etmemesi hâlinde, mahkeme kararı aranmaksızın eşyanın imha edilmesi mümkündür. Bu yol, dava masrafına girmeden sonuç alınmasını sağlar.
Kapsam dışında kalanlar
- Yolcuların kişisel bagajında bulunan, ticari nitelikte olmayan küçük miktarlardaki eşya
- Hak sahibinin izniyle üretilip başka bir ülkede piyasaya sürülmüş orijinal ürünler
Sonraki adımlar
Gümrükteki durdurma geçici bir önlemdir. Hak sahibi, marka hakkına tecavüz nedeniyle hukuk davası açabilir ve ceza şikâyetinde bulunabilir. Haksız çıkan başvuru nedeniyle eşya sahibinin uğradığı zararlardan başvuru sahibi sorumlu olabileceğinden, başvurudan önce ürünün gerçekten taklit olduğunun değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin