İhracatçılar, ihraç edecekleri ürünlerin üretiminde kullandıkları hammadde ve ara malları vergilerini ödemeden ithal edebilir. Bu kolaylık, ihracat taahhüdünün yerine getirilmesi koşuluna bağlıdır.
Rejim nasıl işler?
Dâhilde işleme rejiminde ithal eşyası, işlendikten sonra ihraç edilmek üzere geçici olarak ithal edilir. Şartlı muafiyet sisteminde ithalat sırasında vergiler tahsil edilmez; karşılığında teminat alınır. Geri ödeme sisteminde ise vergiler ödenir ve ihracat gerçekleştikten sonra iade edilir. Rejimden yararlanmak için dâhilde işleme izin belgesi veya izni alınması gerekir.
Taahhüt ve kapatma
Belge sahibi, belgede yazılı süre içinde işlem görmüş ürünü ihraç etmeyi taahhüt eder. Süre sonunda ihracat taahhüdünün yerine getirildiğinin belgelenmesi ve taahhüt hesabının kapatılması gerekir. Kapatma başvurusu, belge süresinin bitiminden itibaren mevzuatta öngörülen süre içinde yapılmalıdır; bu süre kaçırılırsa belge resen kapatılır.
Kapatma sırasında şu hususlar incelenir:
- İthal edilen eşyanın ihraç edilen ürünün bünyesinde kullanılıp kullanılmadığı
- Belgede öngörülen kullanım ve fire oranlarına uyulup uyulmadığı
- İhracatın belge süresi içinde gerçekleşip gerçekleşmediği
- İkincil işlem görmüş ürün ve atıkların durumu
Taahhüt yerine getirilmezse
İhracatın kısmen veya tamamen gerçekleşmemesi hâlinde, ihraç edilmeyen kısma karşılık gelen ithal eşyası için ithalat sırasında alınmayan vergiler, ithal tarihinden itibaren hesaplanan faiziyle birlikte tahsil edilir. Ayrıca Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır. Yaptırım, taahhüdün gerçekleşme oranı dikkate alınarak belirlenir.
Ek süre ve mücbir sebep
Belge süresi içinde ihracatın tamamlanamayacağı anlaşılırsa süre bitmeden ek süre talep edilmelidir. Doğal afet, grev, alıcı ülkedeki olağanüstü gelişmeler gibi mücbir sebep ve fevkalade hâllerin belgelenmesi durumunda ilave süre verilebilir.
Uygulama notu
İthal eşyasının hangi ihracatta kullanıldığını gösteren üretim ve stok kayıtlarının düzenli tutulması kapatmanın temel koşuludur. Eşdeğer eşya kullanımı ve belge kapsamında ithal edilen eşyanın iç piyasaya satılması gibi konular ayrıca kurallara bağlıdır; izinsiz iç piyasa satışı kaçakçılık mevzuatı yönünden de sonuç doğurabilir. Kapatma sonucunda düzenlenen müeyyide kararlarına karşı itiraz ve dava yolları açıktır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin