Henüz yargılaması tamamlanmamış bir kişinin basında suçlu gibi gösterilmesi, mahkeme beraat kararı verse bile onarılması güç sonuçlar doğurur. Hukuk düzeni bu nedenle yargı haberciliğine belirli sınırlar getirmiştir.
Masumiyet karinesi
Anayasa'nın 38. maddesine göre suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Bu ilke yalnızca mahkemeleri değil, kamu görevlilerini ve basını da bağlar. Haberde kişinin şüpheli veya sanık olduğunun belirtilmesi, kesinleşmiş bir yargı gibi sunulmaması gerekir.
Soruşturmanın gizliliği
Soruşturma evresindeki usul işlemleri gizlidir. Türk Ceza Kanunu'nun 285. maddesi, soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal eden kişileri cezalandırır. Aynı maddeye göre soruşturma ve kovuşturma evresinde kişilerin suçlu olarak damgalanmalarına yol açacak şekilde görüntülerinin yayımlanması da suçtur. Soruşturma ve kovuşturma işlemlerinin haber verme sınırları aşılmadan haber konusu yapılması ise suç oluşturmaz.
Yargıyı etkilemeye teşebbüs
Görülmekte olan bir dava veya yürütülen bir soruşturmayla ilgili olarak, hukuka aykırı bir karar verilmesi veya gerçeğe aykırı beyanda bulunulması için yargı görevini yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkilemek amacıyla alenen sözlü veya yazılı beyanda bulunmak da ayrı bir suçtur (TCK m. 288).
Kimliğin açıklanamayacağı hâller
Basın Kanunu, on sekiz yaşından küçük suç faili veya mağdurlarının ve bazı suçların mağdurlarının kimliklerini açıklayacak veya tanınmalarına yol açacak şekilde yayın yapılmasını yasaklar.
Haberde adı geçen kişi ne yapabilir?
- Gerçeğe aykırı veya şeref ve haysiyeti zedeleyen yayına karşı cevap ve düzeltme hakkını kullanabilir.
- Kişilik hakkının ihlali nedeniyle manevi tazminat davası açabilir.
- Suç oluşturan yayınlar hakkında Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunabilir.
- Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra haberin güncellenmesini ya da arama sonuçlarından çıkarılmasını isteyebilir.
Basın bakımından
Kamuoyunu ilgilendiren bir soruşturmanın haberleştirilmesi basın özgürlüğü kapsamındadır. Sınır; iddianın kesin gerçek gibi sunulmaması, özel hayata ilişkin ayrıntıların gereksiz yere açıklanmaması ve savunmanın görüşüne de yer verilmesidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
İletişime Geçin