Bilgi Havuzu

Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu

Sosyal medyada doğruluğu teyit edilmemiş bir bilginin paylaşılması, belirli koşullar altında ceza sorumluluğuna yol açabilir. 2022 yılında Türk Ceza Kanunu'na eklenen 217/A maddesi bu alanı düzenler.

Madde ne diyor?

Maddeye göre sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratma saikiyle; ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Suçun, failin gerçek kimliğini gizleyerek veya bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.

Suçun oluşması için aranan koşullar

Aşağıdaki unsurların tümü birlikte gerçekleşmelidir:

  • Yayılan bilgi gerçeğe aykırı olmalıdır.
  • Bilgi; iç ve dış güvenlik, kamu düzeni veya genel sağlıkla ilgili olmalıdır.
  • Fail, sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratma amacıyla hareket etmelidir.
  • Yayma biçimi kamu barışını bozmaya elverişli olmalıdır.
  • Fiil alenen işlenmelidir.

Sınırlar

Bir konuda görüş bildirmek, eleştiride bulunmak veya yorum yapmak bu suçu oluşturmaz; madde olgusal nitelikteki gerçeğe aykırı bilgileri hedef alır. Bilginin sonradan yanlış çıktığı ancak paylaşım sırasında makul bir araştırmaya dayandığı durumlarda, aranan özel saikin bulunmadığı savunulabilir. Kamu barışını bozmaya elverişlilik de her olayda paylaşımın içeriği, erişimi ve zamanlaması dikkate alınarak ayrıca değerlendirilir.

Paylaşım yaparken

  • Bilginin kaynağı kontrol edilmeli, resmî açıklamalarla karşılaştırılmalıdır.
  • Başkasına ait bir içeriğin yeniden paylaşılması da yayma sayılabilir.
  • Hatalı olduğu anlaşılan paylaşımın kaldırılması ve düzeltilmesi, kastın değerlendirilmesinde dikkate alınır.

Soruşturma hâlinde

Bu suç şikâyete bağlı değildir. Soruşturma başlatıldığında ifade vermeden önce paylaşımın tam metni, tarihi, kaynağı ve hangi bilgiye dayanılarak yapıldığı ortaya konulmalıdır. Savunmada özellikle özel saikin ve elverişlilik koşulunun gerçekleşmediği üzerinde durulur.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Bu konu hakkında hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

İletişime Geçin